Trả lời nhanh
Có, hệ điện mặt trời cần thiết bị chống sét lan truyền (SPD — Surge Protection Device), lắp ở cả phía DC (giữa tấm pin và inverter) và phía AC (giữa inverter và tủ điện nhà). Đây không phải chống sét đánh trực tiếp (chuyện hiếm gặp), mà chống xung điện áp lan truyền qua đường dây khi sét đánh gần đó — nguyên nhân phổ biến hơn nhiều gây hỏng inverter.
Khác gì với sét đánh trực tiếp?
Sét đánh trực tiếp vào giàn khung kim loại trên mái là trường hợp hiếm, thường được giảm thiểu bằng tiếp địa đúng kỹ thuật cho khung giá đỡ. Phổ biến hơn nhiều là sét lan truyền — sét đánh ở khu vực lân cận (cột điện, cây cao gần đó) tạo xung điện áp cao lan theo đường dây điện vào nhà, dễ làm hỏng linh kiện điện tử nhạy cảm bên trong inverter dù không hề bị đánh trực tiếp.
Thiết bị chống sét nằm ở đâu trong hệ điện mặt trời?
Phía DC — giữa giàn pin và inverter
Dây từ mái xuống là đoạn dài nhất, chạy ngoài trời, nên dễ “hứng” xung điện áp khi sét đánh gần. Thiết bị chống sét phía DC đặt gần đầu vào inverter để chặn xung trước khi vào thiết bị.
Phía AC — giữa inverter và tủ điện nhà
Bảo vệ inverter trước xung lan từ lưới điện vào, đồng thời bảo vệ thiết bị gia dụng phía sau.
Hệ tiếp địa
Khung giá đỡ và vỏ thiết bị được nối đất để dòng xung có đường thoát an toàn. Thiết bị chống sét lan truyền chỉ phát huy tác dụng khi hệ tiếp địa làm đúng — thiếu tiếp địa thì lắp thiết bị chống sét cũng giảm tác dụng.
Thiết bị chống sét lan truyền là linh kiện có thể hao mòn: sau khi hấp thụ xung lớn, lõi bảo vệ có thể hỏng và cần thay. Nhiều loại có cửa sổ chỉ thị trạng thái để kiểm tra bằng mắt.
Sau một trận giông lớn: tự kiểm tra 4 điểm
Màn hình inverter hoặc app giám sát
Xem hệ còn chạy bình thường, có mã lỗi hay mất kết nối không. Chụp lại màn hình nếu có cảnh báo — xem cách đọc app giám sát.
Aptomat và cầu chì trong tủ
Aptomat nhảy sau giông là dấu hiệu thiết bị bảo vệ đã làm việc. Không bật lại liên tục nhiều lần nếu nó tiếp tục nhảy — gọi kỹ thuật kiểm tra.
Chỉ thị trên thiết bị chống sét
Với loại có cửa sổ chỉ thị, đối chiếu màu hiển thị với hướng dẫn in trên thiết bị. Chỉ thị báo hỏng nghĩa là lõi bảo vệ cần thay, hệ đang không còn được bảo vệ cho trận giông kế tiếp.
Mùi khét hoặc vết cháy
Có mùi khét, vết đen quanh đầu nối hay trong tủ thì ngắt hệ theo hướng dẫn nếu làm được an toàn và báo kỹ thuật ngay. Không tự mở tủ hay thay linh kiện khi hệ đang có điện — xem quy trình bảo hành khi gặp sự cố.
Khi nào cần tính thêm chống sét đánh trực tiếp?
Thiết bị chống sét lan truyền bảo vệ thiết bị điện, nhưng không thay được hệ thống chống sét cho công trình. Nên tư vấn thiết kế chống sét công trình riêng khi:
Công trình cao nổi bật so với xung quanh
Nhà cao tầng đứng riêng lẻ hoặc cao hơn hẳn các nhà lân cận có nguy cơ bị sét đánh trực tiếp cao hơn.
Khu vực trống trải
Nhà xưởng, trang trại giữa cánh đồng, ven sông, ít cây và công trình cao xung quanh.
Mái lớn phủ kín khung kim loại
Hệ công suất lớn trên mái nhà xưởng có diện tích kim loại rộng, cần tính tổng thể cả kim thu sét, dây dẫn sét và tiếp địa cho toàn công trình.
METASOLAR lắp chống sét thế nào?
Tủ điện hòa lưới/Hybrid trong các gói lắp đặt của METASOLAR đều có thiết bị chống sét lan truyền tích hợp theo tiêu chuẩn — khung giá đỡ được tiếp địa đúng kỹ thuật khi thi công. Với khu vực thường xuyên có giông sét (một số vùng phía Nam mùa mưa), nên trao đổi thêm với đội khảo sát để cân nhắc mức bảo vệ phù hợp. Xem thêm quy trình lắp đặt trọn gói.
Chống sét phía DC
Lắp giữa tấm pin và inverter, bảo vệ đường dây một chiều chạy từ mái xuống. Đây là phần hệ điện thường không có sẵn ở nhà dân nên hay bị bỏ sót nếu thi công cẩu thả.
Chống sét phía AC
Lắp giữa inverter và tủ điện nhà, bảo vệ cả hệ điện mặt trời lẫn thiết bị gia dụng trước xung điện áp lan từ lưới vào.
Tiếp địa khung giá đỡ
Toàn bộ khung kim loại trên mái phải được nối đất đúng kỹ thuật, tạo đường thoát an toàn cho dòng sét thay vì để nó tìm đường qua thiết bị điện trong nhà.
Xem thêm quy trình lắp đặt trọn gói và điện mặt trời có an toàn không.
Xem thêm bảo hành, bảo trì định kỳ và 9 kinh nghiệm trước khi lắp.
Kỹ thuật lắp đặt — đọc thêm: lắp trên mái bằng, sân thượng, mái bị che bóng có lắp được không, chống phát ngược lên lưới, nên lắp hướng nào tốt nhất, quy trình bảo hành khi gặp sự cố.
Tìm hiểu thêm về lắp điện mặt trời hộ gia đình trọn gói từ A-Z.
Đọc thêm: nhà có tấm pin trên mái: an toàn cháy nổ điện mặt trời và cách ly khẩn cấp thế nào?.
Câu hỏi thường gặp
Không lắp chống sét thì sao?
Rủi ro hỏng inverter (thiết bị đắt nhất sau tấm pin) cao hơn đáng kể khi có giông sét gần khu vực lắp đặt, có thể mất chi phí thay thế ngoài ý muốn.
Chống sét có bảo vệ được 100% không?
Không có giải pháp nào bảo vệ tuyệt đối 100% trước sét đánh trực tiếp cường độ cực lớn, nhưng SPD giảm đáng kể rủi ro từ sét lan truyền — nguyên nhân phổ biến nhất gây hư hỏng thiết bị điện mặt trời.
Nhà đã có chống sét cho hệ thống điện thường có cần lắp thêm riêng cho điện mặt trời không?
Có, vì hệ điện mặt trời có thêm đường dây DC từ tấm pin xuống inverter cần thiết bị chống sét riêng, không dùng chung được với chống sét đường dây AC thông thường của nhà.
Thiết bị chống sét có cần thay định kỳ không?
Không có lịch thay cố định. Nên kiểm tra chỉ thị trạng thái sau các trận giông lớn và trong mỗi lần bảo trì, thay khi thiết bị báo hỏng.
Sét đánh gần có làm hỏng tấm pin không?
Tấm pin ít nhạy cảm hơn inverter. Phần dễ hỏng nhất khi có xung sét là linh kiện điện tử trong inverter và thiết bị trong tủ điện, vì vậy chống sét lan truyền tập trung bảo vệ các vị trí này.
Cần tư vấn cụ thể cho nhà bạn? Gọi 0888 068 666 hoặc xem bảng giá — METASOLAR báo giá chính xác trong 5 phút.