Trả lời nhanh
An toàn cháy nổ điện mặt trời cần cách ly khẩn cấp: gọi 114, thoát người, rồi nếu an toàn thì ngắt CB phía AC và công tắc ngắt DC của inverter. Tấm pin vẫn có điện áp khi còn ánh sáng, không thể tắt hẳn. Vì thế hệ cần công tắc ngắt dễ tìm, nhãn cảnh báo, sơ đồ dây và bình chữa cháy gần tủ điện để lực lượng PCCC xử lý an toàn.
Điều khiến người dùng lo: tắt điện rồi mà tấm pin vẫn có điện?
Tấm pin trên mái vẫn có điện khi trời sáng, dù bạn đã tắt cầu dao tổng. Ví dụ, bạn cắt cầu dao tổng, nhà tối om, nhưng nghe nói tấm pin vẫn có điện. Câu hỏi hợp lý là: nếu có cháy thì lính cứu hỏa xử lý thế nào, và gia đình bạn cần chuẩn bị gì trước?
Sự thật là tấm pin phát điện bất cứ lúc nào có ánh sáng. Mỗi tấm có điện áp hở mạch khoảng 40–55 V, và khi nối tiếp thành chuỗi có thể lên vài trăm V DC (xem tấm pin năng lượng mặt trời bao nhiêu volt). Điện DC nguy hiểm hơn AC ở chỗ hồ quang khó tắt. Vì vậy điểm mấu chốt không phải là chuyện điện mặt trời hay cháy, mà là thiết kế để cách ly nhanh và có thông tin rõ cho người cứu hộ.
Nguy cơ cháy thường bắt nguồn từ đâu?
Nguy cơ cháy thường bắt nguồn từ chỗ nối và thiết bị, hiếm khi từ tấm pin. Tấm pin bản thân ít khi tự bốc cháy. Hiểu đúng nguyên nhân giúp bạn kiểm tra đúng chỗ. Chọn tấm từ hãng đạt chuẩn cũng giảm rủi ro, xem so sánh tấm pin AIKO, JA Solar, LONGi. Mái tôn kém chắc còn liên quan chuyện dột, xem lắp điện mặt trời có bị dột mái không.
Đầu nối DC lỏng hoặc khác chuẩn
Đầu nối lỏng, bị ẩm hoặc hai hãng đầu nối khác nhau ghép vào nhau có thể sinh nhiệt và hồ quang. Vì vậy nên để thợ có kinh nghiệm bấm và siết đầu nối đúng chuẩn thay vì tự làm, xem thêm ở tự lắp điện mặt trời được không, làm được đến đâu.
Dây quá tải, tiết diện nhỏ, gấp khúc sát mép mái
Dây nhỏ hơn cần thiết hoặc bị mài vào mép tôn lâu ngày có thể chạm vỏ. Nên đi dây trong ống, bo góc đủ rộng, cố định chắc.
Tủ điện và inverter đặt nơi bí, gần vật dễ cháy
Thiết bị cần thoáng để tản nhiệt và cách xa vật liệu dễ cháy như thùng carton, xăng dầu, rèm vải.
Pin lưu trữ chọn hoặc lắp không đúng
Với hệ có pin, hãy ưu tiên loại có BMS và chứng nhận rõ ràng. Xem so sánh hóa học pin ở pin lưu trữ lithium có cháy nổ không.
Công tắc ngắt khẩn cấp: cần những gì và đặt ở đâu?
Công tắc ngắt khẩn cấp gồm CB phía AC, công tắc DC ở inverter và, tùy thiết kế, thiết bị ngắt nhanh ở tấm pin. Bạn nên biết vị trí của từng điểm. Bối cảnh chung nằm ở điện mặt trời hộ gia đình.
CB phía AC ở tủ điện
Ngắt CB này để cắt inverter khỏi lưới và tải trong nhà. Nó phải dễ thấy, có nhãn, ở nơi tiếp cận được kể cả khi có khói.
Công tắc ngắt DC ở inverter
Nhiều inverter có công tắc DC tích hợp. Gạt tắt là tách chuỗi tấm pin khỏi inverter, nhưng dây DC từ mái xuống inverter vẫn có điện khi còn ánh sáng, nên chuyên viên PCCC vẫn coi đoạn này là đang mang điện.
Ngắt nhanh tại tấm pin (tùy thiết kế)
Một số hệ dùng thiết bị ngắt nhanh gắn ở từng tấm hoặc từng chuỗi để hạ điện áp trên mái khi ngắt. Không phải hệ nào cũng có, tùy model và thiết kế. Bạn nên hỏi đơn vị thi công hệ của bạn thuộc loại nào và ghi lại.
Đối với hệ có pin: thêm điểm ngắt phía pin
Pin có công tắc hoặc CB riêng. Cần biết đường dây của pin đi qua đâu và gán nhãn rõ để người cứu hộ không nhầm với đường của tấm pin.
Gia đình nên chuẩn bị gì trước khi có sự cố?
Gia đình cần chuẩn bị nhãn cảnh báo, sơ đồ dây, bình chữa cháy và lối lên mái. Một vài việc nhỏ làm xong một lần, có thể quyết định người cứu hộ ra quyết định đúng trong vài phút đầu.
| Việc chuẩn bị | Vì sao cần |
|---|---|
| Dán nhãn cảnh báo tại tủ điện, inverter, điểm đầu vào mái | Người vào chữa cháy biết ngay nhà có nguồn điện mặt trời |
| Có sơ đồ dây đơn giản, ghi vị trí công tắc ngắt | Rút ngắn thời gian tìm điểm cách ly |
| Bình chữa cháy CO2 hoặc bột ABC gần tủ điện | Xử lý ngọn lửa nhỏ ban đầu, không dùng nước trên thiết bị đang mang điện |
| Lối tiếp cận mái và chừa khoảng trống giữa các dãy | Cho phép quan sát, xử lý và thoát hiểm trên mái |
| Ghi số hotline đơn vị lắp đặt cạnh tủ điện | Có người tư vấn kỹ thuật khi cơ quan chức năng cần |
Kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm
Mỗi lần bảo trì, nhờ kỹ thuật viên siết lại đầu nối, kiểm tra vết cháy xém, mùi khét, màu dây. Lịch bảo trì và bảo hành nằm trong bảo hành và bảo trì điện mặt trời gồm những gì.
Khi thấy khói hoặc lửa: các bước tự bảo vệ
Khi thấy khói hoặc lửa, thứ tự đúng là thoát người, gọi 114, rồi mới ngắt điện nếu an toàn.
Thoát người trước, đừng leo lên mái
Không tự lên mái để dập lửa hay kéo dây. Trên mái vừa có điện DC vừa dễ trơn, dễ ngã.
Gọi 114 và nói rõ nhà có điện mặt trời
Thông tin này giúp đội chữa cháy chọn cách xử lý phù hợp. Cho họ biết vị trí tủ điện và công tắc ngắt.
Ngắt CB nếu đứng ở nơi an toàn
Nếu tủ điện ở chỗ chưa bị lửa và khói che, ngắt CB AC rồi công tắc DC. Không mạo hiểm nếu phải đi qua khu vực đã có lửa.
Không dùng nước phun trực tiếp lên thiết bị mang điện
Nên để lực lượng chuyên trách quyết định biện pháp. Bình CO2 hoặc bột ABC phù hợp với đám cháy nhỏ ở tủ điện.
Chọn thiết bị và đơn vị thi công thế nào để giảm rủi ro?
Giảm rủi ro cần thiết bị đạt chuẩn cộng thi công đúng. Giá rẻ nhất không phải lúc nào cũng có lợi trong 25 năm. Nếu bạn còn đang phân vân, đọc có nên chờ giá tấm pin giảm rồi mới lắp điện mặt trời để thấy không nên đánh đổi chất lượng lắp đặt lấy giá.
Hỏi về mái và kết cấu trước khi lắp
Ngoài điện, kết cấu mái và chống dột cũng là an toàn.
Dàn pin và hàng xóm
Với nhà sát nhau, chuyện phản quang cũng đáng cân nhắc: xem tấm pin có phản quang gây chói mắt hàng xóm không.
Tính tổng chi phí sở hữu, không chỉ giá mua
Đầu tư thiết bị chuẩn hơn thường cho tuổi thọ tốt hơn. Bạn có thể xem cách tính ở so sánh chi phí 25 năm điện mặt trời và điện lưới.
Kết luận
Điện mặt trời vận hành đúng thiết kế là an toàn. An toàn thật sự nằm ở chi tiết: đầu nối chuẩn, dây đúng cỡ, công tắc ngắt dễ tìm, nhãn cảnh báo và bình chữa cháy trong tầm tay. Nếu bạn muốn biết tổng quan hơn về mức an toàn với sét và giật điện, đọc thêm điện mặt trời có an toàn không và điện mặt trời có hại không. Gọi 0888 068 666 hoặc nhắn Zalo METASOLAR nếu bạn muốn nhờ kiểm tra hệ hiện có. Toàn bộ giải pháp cho nhà ở nằm ở điện mặt trời hộ gia đình.
Câu hỏi thường gặp
Tắt cầu dao tổng thì tấm pin có hết điện không?
Không. Tấm pin vẫn phát điện DC khi còn ánh sáng, chỉ phần AC trong nhà là được cắt. Vì vậy cần công tắc ngắt DC và nhãn cảnh báo.
Có cần công tắc ngắt khẩn cấp riêng cho điện mặt trời không?
Nên có điểm ngắt dễ tìm, có nhãn rõ ở phía AC và DC. Hệ có thiết bị ngắt nhanh ở tấm pin thì càng thuận lợi cho cứu hộ, tùy thiết kế và model.
Có dùng nước để dập đám cháy ở tủ điện năng lượng mặt trời không?
Không nên tự phun nước lên thiết bị đang mang điện. Dùng bình CO2 hoặc bột ABC cho đám cháy nhỏ, còn lại để lực lượng chữa cháy chuyên trách xử lý.
Nên đặt inverter ở đâu để an toàn?
Nơi thoáng, khô, có mái che, xa vật dễ cháy và dễ tiếp cận để ngắt điện. Không đặt trong không gian kín, bí nhiệt hoặc gần nhiên liệu.
Bao lâu nên kiểm tra hệ một lần?
Nên kiểm tra định kỳ, ví dụ mỗi năm một lần hoặc theo lịch bảo trì của đơn vị thi công, chú trọng đầu nối, dây và tủ điện.
Cần tư vấn cụ thể cho nhà bạn? Gọi 0888 068 666 hoặc xem bảng giá — METASOLAR báo giá chính xác trong 5 phút.