Lắp điện mặt trời hướng nào tốt nhất?

Hướng Nam (hoặc gần Nam) thường cho sản lượng cao nhất ở khu vực phía Nam Việt Nam vì nhận được nhiều bức xạ nắng nhất trong ngày. Tuy nhiên, hướng Đông và Tây vẫn hoạt động tốt (chỉ giảm sản lượng khoảng 5-15% so với hướng Nam tùy góc lệch), còn hướng Bắc là bất lợi nhất. Trên thực tế, phần lớn nhà ở Việt Nam không có mái quay đúng hướng Nam, và METASOLAR vẫn lắp đặt hiệu quả cho các hướng khác — chỉ là sản lượng ước tính sẽ khác nhau theo từng hướng cụ thể.

Mái hướng Đông đón nắng buổi sáng, mái hướng Tây đón nắng buổi chiều — về tổng sản lượng cả ngày không chênh lệch quá nhiều, nhưng thời điểm phát điện trong ngày khác nhau. Nếu gia đình dùng điện nhiều buổi chiều-tối (nấu ăn, máy lạnh sau giờ làm), mái hướng Tây có thể tận dụng điện mặt trời trực tiếp tốt hơn cho khung giờ đó, dù tấm pin hướng Tây thường nóng hơn vào buổi chiều làm giảm nhẹ hiệu suất.

Dùng la bàn trên điện thoại

Đứng quay lưng vào mặt mái, nhìn theo hướng nước mưa chảy xuống — đó là hướng của mặt mái. Đứng cách xa mái tôn, khung sắt vài mét vì kim loại làm la bàn lệch.

Đối chiếu ảnh vệ tinh

Mở ảnh vệ tinh trên ứng dụng bản đồ, tìm nóc nhà và xem mặt mái quay về phía nào so với hướng Bắc trên bản đồ.

Chụp ảnh mái lúc trưa

Mặt mái nào sáng rực lúc 11h–13h là mặt nhận nắng tốt nhất trong ngày — cách này đồng thời lộ ra vùng bị che bóng.

Thường nên lắp cả hai mặt nếu diện tích mỗi mặt đủ, chia thành hai chuỗi trên hai bộ MPPT của inverter. Mặt Đông phát mạnh buổi sáng, mặt Tây phát mạnh buổi chiều, nên đường sản lượng trải đều hơn trong ngày thay vì dồn đỉnh vào buổi trưa. Với hệ hòa lưới bám tải, điều này có lợi cho nhà dùng điện cả sáng lẫn chiều, vì ít điện dư phát lên lưới vào giờ trưa hơn.

Dồn hết lên một mặt chỉ hợp lý khi mặt kia bị che bóng hoặc quá nhỏ — xem mái bị che bóng có lắp được không.

Trên mái tôn, mái ngói đã có độ dốc, tấm pin thường lắp song song mặt mái. Kê khung cho dốc hơn làm tăng diện chịu gió, tốn thêm vật tư mà sản lượng tăng không đáng kể ở vĩ độ phía Nam. Riêng mái bằng, sân thượng thì cần khung nghiêng khoảng 10–15° để đón nắng và thoát nước mưa — xem lắp trên mái bằng, sân thượng.

Mái càng dốc thì hướng Bắc càng bất lợi; mái dốc thấp như nhiều mái tôn nhà phố thì chênh lệch giữa các hướng nhỏ hơn đáng kể. Nếu đó là mặt mái duy nhất còn trống, đừng loại bỏ ngay — cho đội khảo sát tính sản lượng theo đúng hướng và độ dốc thực tế, rồi xem thời gian hoàn vốn còn chấp nhận được không — cách cân nhắc tổng thể xem tại có nên lắp điện mặt trời không. Có mặt mái hướng khác thì ưu tiên mặt đó trước.

Tìm hiểu thêm: nhà đang xây có nên lắp điện mặt trời.

Vẫn lắp được — thực tế đa số công trình METASOLAR đã bàn giao không có mái quay đúng hướng Nam tuyệt đối, vẫn hoạt động và hoàn vốn tốt theo đúng cam kết khi khảo sát. Điều quan trọng là tính đúng sản lượng dự kiến theo hướng mái thực tế ngay từ khâu khảo sát, không áp dụng chung công thức cho mọi hướng. Xem thêm cách tính thời gian hoàn vốn.

Độ nghiêng mái ảnh hưởng thế nào

Ở khu vực phía Nam, góc nghiêng khoảng 10-15° thường cho sản lượng cả năm tốt nhất. Mái quá phẳng khiến bụi bẩn khó trôi theo nước mưa; mái quá dốc làm giảm lượng nắng nhận được vào giữa trưa.

Chia tấm pin cho nhiều hướng

Nhà mái nhiều hướng không bắt buộc chọn một hướng duy nhất. Chia tấm pin cho cả hướng Đông và Tây (mỗi hướng một chuỗi riêng) giúp sản lượng trải đều cả ngày thay vì dồn vào giữa trưa — hợp với nhà dùng điện cả sáng lẫn chiều.

Hướng mái quan trọng hơn hay giờ dùng điện quan trọng hơn?

Với hệ hòa lưới bám tải, giờ dùng điện quan trọng hơn hướng mái: điện làm ra đúng lúc nhà đang dùng mới có giá trị cao nhất. Mái hướng Tây nhà dùng điện buổi chiều vẫn hiệu quả hơn mái hướng Nam nhà không có ai ban ngày.

Xem thêm hòa lưới hay Hybrid, ảnh hưởng của bóng che hoặc quy trình khảo sát.

Sản lượng thực tế theo vùng: 1 kWp tạo bao nhiêu kWh.

Kỹ thuật lắp đặt — đọc thêm: lắp trên mái bằng, sân thượng, có cần chống sét không, chống phát ngược lên lưới, quy trình bảo hành khi gặp sự cố.

Tìm hiểu thêm về lắp điện mặt trời hộ gia đình trọn gói từ A-Z.

Đọc thêm: nhà sát vách: tấm pin mặt trời có phản quang gây chói mắt hàng xóm không?.