Tấm pin suy hao bao nhiêu % mỗi năm?

Tấm pin năng lượng mặt trời chất lượng tốt suy hao khoảng 0,5-0,7% công suất mỗi năm — đây là hiện tượng tự nhiên do vật liệu bán dẫn xuống cấp dần theo thời gian dưới tác động nhiệt độ và tia UV, không phải lỗi sản phẩm. Với mức suy hao này, sau 25 năm tấm pin vẫn giữ được khoảng 80-85% công suất ban đầu — đây cũng chính là mức nhà sản xuất cam kết trong bảo hành hiệu suất.

Suy hao đến từ 3 yếu tố chính: lão hóa vật liệu bán dẫn silicon dưới tác động nhiệt và tia UV kéo dài, xuống cấp lớp kính bảo vệ và keo EVA theo thời gian (có thể ố vàng nhẹ sau nhiều năm), và bụi bẩn tích tụ nếu không vệ sinh định kỳ (đây là suy giảm tạm thời, phục hồi được sau khi vệ sinh, khác với suy hao vĩnh viễn). Xem thêm vệ sinh tấm pin đúng cách để giảm suy giảm do bụi bẩn.

Lấy sản lượng tham khảo khoảng 1.460 kWh cho mỗi kWp mỗi năm (xem 1 kWp tạo bao nhiêu kWh), hệ 5,2 kWp năm đầu cho khoảng 7.590 kWh. Áp mức suy hao 0,5% và 0,7% mỗi năm:

Sau 25 năm hệ vẫn phát khoảng 85–89% sản lượng năm đầu. Nói cách khác, suy hao là chuyện của cả chục năm, không phải lý do để sản lượng tụt rõ chỉ sau một hai năm.

*Bảng minh hoạ cách tính với giả định sản lượng năm đầu 1.460 kWh/kWp; sản lượng thật còn phụ thuộc vùng nắng, hướng mái, thời tiết từng năm.

Khi sản lượng giảm rõ, suy hao tấm pin thường là nguyên nhân cuối cùng cần nghĩ tới. Đi theo thứ tự dưới đây, từ dễ kiểm tra tới khó:

Thời tiết năm đó

Năm mưa kéo dài hoặc nhiều ngày âm u cho sản lượng thấp hơn năm nắng tốt. So với sản lượng các hệ lân cận hoặc so từng tháng cụ thể sẽ thấy ngay — xem điện mặt trời mùa mưa.

Bụi bẩn, lá cây, phân chim

Lớp bụi mịn tích tụ lâu ngày giảm sản lượng từ từ nên khó nhận ra. Vệ sinh xong mà sản lượng hồi lại thì đó chính là nguyên nhân — xem vệ sinh tấm pin đúng cách.

Bóng che mới xuất hiện

Cây nhà bên lớn lên, công trình mới xây cao hơn, ăng-ten hoặc bồn nước mới lắp. Bóng che một góc nhỏ cũng kéo giảm cả chuỗi tấm pin.

Một chuỗi tấm pin ngừng phát

Đầu nối lỏng hoặc lỗi cầu chì có thể làm một chuỗi mất hẳn trong khi chuỗi còn lại vẫn chạy, nên hệ vẫn “có điện” và dễ bị bỏ qua. App giám sát thường hiện công suất theo từng chuỗi hoặc từng MPPT — một chuỗi bằng 0 giữa trưa nắng là dấu hiệu rõ nhất.

Cài đặt giới hạn công suất

Hệ có bật giới hạn phát ngược sẽ tự hạ công suất khi nhà dùng ít điện. Sản lượng ghi nhận thấp đi nhưng không phải do tấm pin — xem chống phát ngược lên lưới.

Khi công suất đo được thấp hơn mức hãng cam kết cho đúng năm sử dụng đó. Việc đo phải trong điều kiện được quy đổi chuẩn và do kỹ thuật hoặc hãng thực hiện; sản lượng thấp trên app chưa đủ để kết luận — xem bảo hành sản phẩm và bảo hành hiệu suất.

Tìm hiểu thêm: tấm pin hết tuổi thọ xử lý thế nào.

Mức suy hao 0,5-0,7%/năm đã được tính sẵn trong các công thức ước tính hoàn vốn thông thường (không phải bất ngờ phát sinh) — sản lượng năm thứ 10 thấp hơn năm đầu khoảng 5-7%, không đáng kể so với tổng sản lượng tích lũy suốt 25-30 năm. Xem chi tiết cách tính tại điện mặt trời hoàn vốn bao lâu.

Cách tự kiểm tra suy hao tại nhà

So sản lượng cùng tháng giữa các năm (ví dụ tháng 3 năm nay với tháng 3 năm ngoái) trên app giám sát, thay vì so tháng liền kề — vì sản lượng vốn dao động mạnh theo mùa. Chênh lệch quanh 0,5-0,7% là bình thường.

Khi nào mức giảm là bất thường

Sản lượng tụt trên 10% chỉ trong một năm gần như chắc chắn không phải suy hao tự nhiên. Nguyên nhân thường gặp theo thứ tự cần kiểm: bụi bẩn chưa vệ sinh, bóng che mới xuất hiện (cây lớn lên, nhà bên xây thêm tầng), rồi mới đến lỗi tấm pin hoặc inverter.

Bảo hành hiệu suất bảo vệ gì

Nếu tấm pin suy hao nhanh hơn mức hãng cam kết, bảo hành hiệu suất là căn cứ để yêu cầu xử lý. Vì vậy nên giữ lại chứng từ CO/CQ và biên bản nghiệm thu ban đầu.

Xem thêm vệ sinh tấm pin đúng cách, tuổi thọ toàn hệ thống hoặc thiết bị METASOLAR đang dùng.