Tủ điện điện mặt trời gồm những gì và mỗi thiết bị để làm gì?

Tủ điện điện mặt trời thường chia làm 2 phần: phía DC (từ giàn pin vào inverter) và phía AC (từ inverter ra tủ điện nhà). Phía DC gồm cầu chì hoặc CB DC, thiết bị chống sét lan truyền DC và cầu dao cách ly DC. Phía AC gồm CB, thiết bị chống sét AC, thiết bị chống dòng rò nếu thiết kế có, và đồng hồ hoặc bộ đo phục vụ giám sát, chống phát ngược. Hệ hybrid có thêm nhánh tải ưu tiên và thường có công tắc chuyển để bảo trì.

Điều quan trọng nhất chủ nhà cần biết: thiết bị phía DC phải là loại định mức cho điện một chiều. Dùng CB AC cho mạch DC là lỗi nguy hiểm. Bài này giải thích từng thiết bị để bạn đọc báo giá và nghiệm thu, không phải để tự mở tủ.

Cầu chì DC hoặc CB DC

Bảo vệ dây và tấm pin khi có dòng ngược hoặc ngắn mạch, thường cần khi có nhiều chuỗi đấu song song. Với hệ nhỏ mỗi chuỗi vào một MPPT riêng, thiết kế có thể khác; kỹ thuật chọn theo sơ đồ và hướng dẫn của hãng.

Thiết bị chống sét lan truyền DC

Dây DC từ mái xuống là đoạn dài, chạy ngoài trời, dễ hứng xung điện áp khi sét đánh gần. Thiết bị này chặn xung trước khi vào inverter, và cần nối tiếp địa đúng mới phát huy tác dụng. Nhiều loại có cửa sổ chỉ thị trạng thái. Chi tiết về sét lan truyền có trong bài điện mặt trời có cần chống sét không.

Cầu dao cách ly DC

Dùng để cô lập giàn pin khỏi inverter khi bảo trì. Một số inverter có sẵn công tắc DC tích hợp; tủ DC riêng giúp ngắt ở vị trí thuận tiện hơn. Lưu ý: ngắt cầu dao chỉ cách ly phía sau nó, dây từ giàn pin tới cầu dao vẫn có điện khi có nắng.

Vì sao không dùng CB AC cho mạch DC

Điện AC đổi chiều liên tục, dòng đi qua điểm 0 nhiều lần mỗi giây nên hồ quang khi ngắt dễ tự tắt. Điện DC không có điểm 0 đó, hồ quang khi ngắt duy trì lâu hơn. CB AC không được thiết kế để dập hồ quang DC ở điện áp chuỗi pin, có thể không cắt được, nóng chảy và gây cháy. Thiết bị phía DC phải ghi rõ định mức điện áp DC trên thân.

CB tổng đầu ra inverter

Bảo vệ quá tải và ngắn mạch cho đường dây AC, đồng thời dùng để cách ly inverter khỏi lưới khi bảo trì. Dòng định mức chọn theo công suất inverter và tiết diện dây.

Thiết bị chống sét lan truyền AC

Bảo vệ inverter trước xung lan từ lưới điện vào và bảo vệ thiết bị gia dụng phía sau.

Thiết bị chống dòng rò, nếu thiết kế có

Ngắt mạch khi phát hiện dòng rò xuống đất, giảm nguy cơ điện giật. Loại và vị trí lắp phải phù hợp với inverter; một số inverter có sẵn chức năng giám sát dòng rò. Kỹ thuật sẽ chọn theo khuyến cáo của hãng.

Đồng hồ đo, bộ đo dòng

Đồng hồ hoặc bộ đo dòng tại tủ tổng giúp inverter biết nhà đang dùng bao nhiêu điện. Đây là cơ sở cho chức năng bám tải, chống phát ngược và cho app hiển thị điện tiêu thụ. Xem thêm bài chống phát ngược lên lưới là gì.

Nhánh tải ưu tiên

Inverter hybrid có cổng ra riêng cho các tải cần có điện khi mất lưới. Tủ điện phải tách những tải này sang một thanh cái hoặc một nhóm CB riêng, thường là đèn, quạt, tủ lạnh, wifi, camera. Tổng tải nhánh này phải nằm trong công suất ra backup của inverter. Hiểu rõ khi nào có điện, khi nào không trong bài điện mặt trời có dùng được khi mất điện không.

CB cho pin lưu trữ

Đoạn nối pin lưu trữ với inverter là mạch DC dòng lớn, cần thiết bị bảo vệ DC phù hợp. Nhiều mẫu pin có sẵn CB trên thân pin.

Công tắc chuyển để bảo trì

Cho phép chuyển nhánh ưu tiên sang lấy điện trực tiếp từ lưới khi cần bảo trì hoặc khi inverter lỗi, nhà vẫn có điện. Có nên dùng ATS hay không tùy cấu hình, xem bài ATS chuyển nguồn điện mặt trời có cần không.

Vỏ tủ đặt ngoài trời cần cấp bảo vệ IP cao

Tủ đặt ngoài trời hoặc nơi hắt mưa nên dùng vỏ có cấp bảo vệ chống bụi, nước cao, ví dụ IP65 (tham khảo, tùy vị trí), có gioăng cửa và lỗ đi dây bịt kín. Tủ đặt trong nhà xe có mái che thì yêu cầu nhẹ hơn. Không đặt tủ nơi nắng chiếu trực tiếp cả chiều.

Có nhãn tên mạch và sơ đồ dán trong cửa tủ

Mỗi thiết bị nên có nhãn. Sơ đồ đơn tuyến dán trong cửa tủ giúp kỹ thuật viên nào tới cũng xử lý nhanh.

Việc của chủ nhà

Chỉ quan sát qua cửa tủ: CB có ở vị trí bật không, chỉ thị chống sét có báo hỏng không, có mùi khét, vết đen không. Không tự tháo nắp che, không tự thay thiết bị. CB nhảy lặp lại là dấu hiệu cần gọi kỹ thuật; nguyên nhân thường gặp xem bài CB nhảy hệ điện mặt trời.

Tủ điện là hạng mục hay bị ghi gộp một dòng trong báo giá, khiến khó so sánh giữa các đơn vị. Nhận báo giá điện mặt trời có liệt kê thiết bị tủ điện từ METASOLAR, tham khảo quy trình tại trang lắp đặt điện mặt trời hoặc gọi 0888 068 666.

Tìm hiểu thêm về lắp điện mặt trời hộ gia đình trọn gói từ A-Z.

Đọc thêm: cấu tạo hệ thống điện mặt trời gồm những gì? Đọc hiểu từng dòng trong báo giá.