Dây cáp DC điện mặt trời: chọn loại nào, tiết diện bao nhiêu, đầu MC4 ra sao?

Dây nối giàn pin xuống inverter phải là cáp DC chuyên dụng cho điện mặt trời, không dùng dây điện dân dụng. Cáp DC chuyên dụng có lớp vỏ chịu tia UV, chịu nhiệt ngoài trời, cách điện 2 lớp và định mức điện áp DC cao. Tiết diện hay dùng cho hộ gia đình là 4 mm² hoặc 6 mm², chọn theo dòng điện của chuỗi và chiều dài đường dây để sụt áp ở mức nhỏ.

Đầu nối MC4 phải đúng cặp đực cái cùng hãng, bấm bằng kìm chuyên dụng và siết đúng. Đầu nối kém là một trong những nguyên nhân gây nóng, cháy phía DC. Bài này giúp chủ nhà hiểu đủ để đọc báo giá, nhìn nghiệm thu và nhận ra dấu hiệu bất thường, còn việc đo đạc, đấu nối là của kỹ thuật viên.

Nắng và nhiệt trên mái

Dây đi trên mái chịu nắng trực tiếp nhiều năm, mặt mái tôn buổi trưa rất nóng. Vỏ nhựa của dây dân dụng thông thường không được thiết kế cho điều kiện này, dễ lão hóa, giòn nứt sau vài mùa nắng. Khi vỏ nứt, lõi đồng lộ ra, nước mưa lọt vào và rò điện.

Điện áp DC của chuỗi pin cao

Nhiều tấm pin nối tiếp tạo điện áp một chiều hàng trăm volt. Cáp DC chuyên dụng ghi rõ định mức điện áp DC trên vỏ, thường 1.000 V hoặc 1.500 V. Dây dân dụng không có định mức cho mức DC này. Muốn hiểu vì sao điện áp chuỗi lên cao, đọc bài tấm pin năng lượng mặt trời bao nhiêu volt.

Cách điện 2 lớp

Cáp DC chuyên dụng có lớp cách điện và lớp vỏ ngoài, tăng độ an toàn khi dây bị cọ xát vào mép tôn, khung nhôm. Đây là điểm quan trọng vì dây trên mái bị gió làm rung liên tục.

Lõi đồng mềm nhiều sợi

Lõi nhiều sợi nhỏ, thường mạ thiếc, dễ uốn theo khung và chống oxy hóa tốt hơn trong môi trường ẩm. Khi đọc báo giá, hạng mục dây DC nên ghi rõ loại cáp và tiết diện, không chỉ ghi «dây điện».

Nguyên tắc: dòng lớn và đường dây dài thì cần dây to hơn

Dây dẫn có điện trở. Dòng điện càng lớn, dây càng dài, điện áp mất trên dây càng nhiều, gọi là sụt áp. Phần sụt áp này biến thành nhiệt trên dây, tức là điện bạn sản xuất ra bị hao mất trước khi tới inverter. Thiết kế tốt giữ sụt áp phía DC ở mức nhỏ, thường vài phần trăm trở xuống tùy tiêu chuẩn thiết kế đơn vị áp dụng.

Khi nào 4 mm² là đủ

Nhà phố, giàn pin gần vị trí inverter, đường dây ngắn, dòng chuỗi không quá lớn. Đây là trường hợp hay gặp của các hệ 3,9–6,5 kWp.

Khi nào nên lên 6 mm²

Đường dây dài, ví dụ inverter đặt ở tầng trệt nhà nhiều tầng, hoặc giàn pin ở mái xa; tấm pin công suất lớn có dòng cao; hoặc hai chuỗi song song đi chung một đường về. Chênh lệch giá dây giữa hai tiết diện không lớn so với tổng hệ, nên khi phân vân thì chọn dây to hơn.

Tiết diện phải khớp với đầu MC4

Đầu MC4 có loại dành cho từng dải tiết diện dây. Dùng đầu cho dây nhỏ bấm vào dây to, hoặc ngược lại, sẽ bấm không chặt. Con số chính xác được kỹ thuật tính từ datasheet tấm pin, inverter và chiều dài thực tế, không nên chọn theo cảm tính.

Bảng mang tính so sánh chung. Thông số thật xem trên vỏ cáp và catalogue của nhà sản xuất.

Đực cái cùng hãng, cùng loại

Đầu MC4 của các hãng nhìn giống nhau và thường cắm vừa nhau, nhưng dung sai tiếp điểm có thể khác. Cắm lẫn hãng làm tiếp xúc kém, điện trở tiếp xúc tăng, sinh nhiệt. Nhiều nhà sản xuất tấm pin ghi rõ trong sổ tay lắp đặt yêu cầu dùng đầu nối tương thích. Cách an toàn là dùng cùng hãng, cùng loại cho cả cặp.

Bấm bằng kìm chuyên dụng

Chân kim loại bên trong phải được bấm chặt vào lõi dây bằng kìm bấm MC4. Bấm bằng kìm thường hoặc hàn tạm dễ lỏng theo thời gian, nhất là khi dây giãn nở theo nhiệt ngày đêm.

Siết đai ốc chống nước

Đai ốc phía sau đầu MC4 siết đủ để gioăng ôm dây, ngăn nước và bụi. Đầu nối không nên nằm dưới rãnh tôn nơi nước đọng.

Không tháo cắm khi đang có tải

Khi giàn pin có nắng, dây DC luôn có điện. Rút đầu MC4 lúc đang có dòng có thể gây hồ quang. Thao tác tháo cắm phải do kỹ thuật viên làm sau khi ngắt đúng trình tự.

Đi dây trong ống hoặc máng

Dây DC nên đi trong ống hoặc máng chịu nắng, kẹp cố định vào ray, không để võng nằm trên mặt tôn. Đoạn xuyên mái hoặc qua tường cần ống và điểm chống nước. Ống còn bảo vệ dây khỏi chuột, chim làm tổ cắn phá, vấn đề được nói trong bài chim làm tổ dưới tấm pin.

Dấu hiệu chủ nhà có thể để ý

Nhìn từ xa hoặc qua ảnh kỹ thuật gửi: vỏ đầu nối bị biến màu, cong, chảy nhựa; mùi khét gần giàn pin hoặc tủ DC; app báo một chuỗi có công suất thấp bất thường so với chuỗi còn lại; inverter báo lỗi thuộc nhóm cách điện DC thấp. Tên mã lỗi hiển thị khác nhau theo hãng, cần tra sổ tay model. Cách tra nhóm lỗi xem tại bài lỗi inverter điện mặt trời thường gặp.

Thấy dấu hiệu thì làm gì

Không tự chạm vào dây, không tự rút đầu nối. Chụp ảnh, ghi lại cảnh báo trên app, gọi kỹ thuật. An toàn chung khi hệ có sự cố xem bài điện mặt trời có an toàn không.

Khi so báo giá, hạng mục dây DC, đầu MC4 và ống bảo vệ thường bị ghi gộp. Báo giá của METASOLAR liệt kê rõ vật tư này. Nhận báo giá điện mặt trời chi tiết từng hạng mục, xem các thiết bị đang cung cấp tại trang thiết bị điện mặt trời hoặc gọi 0888 068 666.

Đọc thêm: cấu tạo hệ thống điện mặt trời gồm những gì? Đọc hiểu từng dòng trong báo giá.