Điện mặt trời có dùng được khi mất điện không?

Tùy loại hệ. Hệ hòa lưới bám tải sẽ tự ngắt khi lưới điện mất. Đây là cơ chế an toàn bắt buộc của inverter hòa lưới, nên khi cúp điện nhà bạn cũng không có điện dù trời đang nắng. Hệ Hybrid có pin lưu trữ thì vẫn cấp điện cho các thiết bị ưu tiên nhờ chuyển sang nguồn pin gần như tức thì. Vì vậy, nếu mục tiêu là "vẫn có điện khi mất điện", bạn cần hệ Hybrid có pin, không phải hòa lưới thuần.

*Khả năng và thời lượng dự phòng tùy công suất inverter, dung lượng pin và số tải ưu tiên được cấu hình; cần khảo sát để thiết kế đúng nhu cầu.

Inverter hòa lưới được thiết kế để tự động ngắt khi phát hiện lưới điện mất, cơ chế này gọi là chống phát ngược (anti-islanding). Mục đích là an toàn: khi ngành điện cắt lưới để sửa chữa, hệ của bạn không được phép tiếp tục đẩy điện ra đường dây, tránh gây nguy hiểm cho thợ điện và thiết bị. Đây là quy định kỹ thuật chung, không phải lỗi của hệ. Hệ quả là hệ hòa lưới thuần không có chức năng điện dự phòng khi cúp điện, dù tấm pin vẫn đang có nắng.

Inverter Hybrid có thêm cổng dự phòng (backup/EPS) và pin lưu trữ. Khi lưới mất, inverter cách ly khỏi lưới rồi chuyển sang cấp điện độc lập từ pin (và từ tấm pin nếu đang có nắng) cho một nhánh tải ưu tiên đã cấu hình sẵn, thường là đèn, tủ lạnh, quạt, wifi, ổ cắm quan trọng. Nhờ đó nhà vẫn hoạt động bình thường trong thời gian cúp điện, trong giới hạn dung lượng pin. Muốn hiểu cách chọn dung lượng phù hợp, xem bài chọn pin lưu trữ điện mặt trời loại nào tốt.

Đèn, quạt, wifi, camera

Công suất nhỏ, dùng lâu, là những thứ cần nhất khi cúp điện.

Tủ lạnh, tủ đông

Giữ thực phẩm, hàng hóa không bị hỏng.

Một vài ổ cắm sạc điện thoại, máy tính

Để liên lạc và làm việc không bị gián đoạn.

Một máy lạnh, nếu pin đủ lớn

Máy lạnh tốn điện nhất trong nhánh ưu tiên, chỉ nên đưa vào khi dung lượng pin cho phép.

Không nên đưa vào nhánh ưu tiên

Bình nóng lạnh, bếp từ, máy bơm lớn — công suất cao làm pin cạn rất nhanh hoặc vượt công suất cổng dự phòng của inverter.

Lấy dung lượng pin dùng được chia cho công suất các thiết bị đang chạy. Ví dụ giả định pin 10,24 kWh dùng được khoảng 9 kWh: nếu nhánh ưu tiên chỉ có đèn, quạt, wifi, tủ lạnh khoảng 0,5 kW thì dùng được khoảng 18 giờ; thêm một máy lạnh khoảng 1 kW thì còn khoảng 6 giờ. Nếu cúp điện vào ban ngày, tấm pin vừa cấp điện vừa sạc bù nên thời gian còn dài hơn.

*Các con số là giả định để minh hoạ cách tính; công suất thiết bị thực tế xem trên nhãn hoặc app giám sát.

Tùy inverter: có dòng chuyển nguồn gần như liền mạch, có dòng có khoảng ngắt rất ngắn. Đèn, quạt, tủ lạnh không bị ảnh hưởng; máy tính để bàn, đầu ghi camera có thể khởi động lại nếu khoảng ngắt dài hơn khả năng chịu của thiết bị. Nhà có thiết bị nhạy nên hỏi thông số thời gian chuyển mạch của inverter, hoặc gắn thêm bộ lưu điện nhỏ cho riêng thiết bị đó.

Nếu khu vực bạn hay mất điện hoặc bạn cần duy trì các thiết bị quan trọng, hãy chọn hệ Hybrid có pin lưu trữ. Xem chi tiết giải pháp điện mặt trời Hybrid có lưu trữ. Nếu chủ yếu muốn tiết kiệm hóa đơn và ít khi cúp điện, hệ hòa lưới rẻ hơn có thể đủ dùng. Cân nhắc kỹ giữa hai lựa chọn tại bài nên lắp hòa lưới hay Hybrid, rồi dùng công cụ ước tính theo hóa đơn để xem phương án phù hợp cho nhà bạn. Nhà cả ngày không có ai ở nhà? Xem thêm gia đình đi làm cả ngày có nên lắp điện mặt trời không.

Nếu khu vực bạn chưa có điện lưới, đó lại là bài toán khác — xem hệ độc lập off-grid là gì.

Với cơ sở lưu trú, mất điện ảnh hưởng trực tiếp trải nghiệm khách — xem điện mặt trời cho nhà nghỉ, homestay.

Đọc thêm: điện lưới yếu lắp điện mặt trời được không khi nhà ở cuối trạm biến áp?, trời đang nắng mà cúp điện là nhà tối: vì sao điện mặt trời tự ngắt khi cúp điện lưới?.