Giá FIT điện mặt trời là gì và hệ lắp mới hiện nay còn được hưởng không?

Giá FIT (Feed-in Tariff) là giá mua điện cố định, ưu đãi mà bên mua điện cam kết trả cho mỗi kWh điện từ nguồn tái tạo trong một thời hạn dài. Ở Việt Nam, cơ chế FIT cho điện mặt trời mái nhà từng áp dụng cho các hệ đạt điều kiện và vận hành trong giai đoạn khoảng 2017–2020, sau đó đã kết thúc với hệ mới. Các hệ thuộc diện cũ vẫn được thanh toán theo hợp đồng đã ký.

Hệ lắp mới hiện nay thuộc cơ chế tự sản, tự tiêu: điện làm ra ưu tiên dùng tại chỗ, phần dư có thể bán theo tỷ lệ và cách tính giá riêng của quy định hiện hành, không phải giá FIT. Vì vậy đừng lắp điện mặt trời với kỳ vọng bán điện giá cao như những năm trước. Giá trị chính của hệ mới nằm ở phần tiền điện bạn không phải trả.

Giá cố định, thời hạn dài

Điểm cốt lõi của FIT là sự chắc chắn: nhà đầu tư biết trước mỗi kWh bán ra được trả bao nhiêu trong nhiều năm. Nhờ vậy, họ tính được dòng tiền và vay vốn dễ hơn. Nhiều quốc gia dùng FIT ở giai đoạn đầu để kéo đầu tư vào điện tái tạo khi chi phí thiết bị còn cao.

Bán toàn bộ hoặc bán phần dư

Tùy thiết kế chính sách, FIT có thể trả cho toàn bộ sản lượng hoặc chỉ phần điện dư phát lên lưới. Với điện mặt trời mái nhà giai đoạn trước ở Việt Nam, phần điện phát lên lưới được đo bằng công tơ 2 chiều và thanh toán theo giá quy định.

Thường giảm dần hoặc kết thúc

Khi chi phí thiết bị giảm và công suất lắp đặt tăng nhanh, các nước thường hạ giá FIT, giới hạn đối tượng hoặc chuyển sang cơ chế khác như đấu giá, bù trừ điện năng hay tự tiêu thụ. Việt Nam cũng đi theo hướng này sau giai đoạn tăng trưởng nóng của điện mặt trời mái nhà.

Giai đoạn áp dụng

Cơ chế giá ưu đãi cho điện mặt trời mái nhà áp dụng cho các hệ đáp ứng điều kiện và vận hành thương mại trong khoảng thời gian quy định, khoảng 2017–2020, với hai mức giá theo từng đợt. Mức giá cụ thể và văn bản liên quan được giải thích trong phần «Đừng nhầm với giá FIT cũ» của bài bán điện mặt trời dư cho EVN theo Nghị định 243.

Hệ cũ vẫn giữ hợp đồng

Các hệ đã ký hợp đồng mua bán điện theo cơ chế cũ tiếp tục được thanh toán theo nội dung đã ký. EVN công bố lại mức giá áp dụng cho nhóm này theo từng năm. Điều này không có nghĩa hệ lắp mới được hưởng giá tương tự.

Vì sao hay bị nhầm

Tìm kiếm giá EVN mua điện mặt trời thường ra các bài cũ hoặc thông báo về giá cho nhóm hệ cũ. Người mới đọc dễ tưởng đó là giá áp dụng cho mình, rồi tính hoàn vốn theo giá bán điện, dẫn tới kỳ vọng sai.

Tự sản, tự tiêu là mặc định

Hệ mái nhà lắp mới được thiết kế để dùng điện tại chỗ. Nhà ở, nhà trọ, cửa hàng, nhà xưởng đều thuộc diện này; thủ tục khác nhau theo cấp điện áp đấu nối. Chi tiết xem bài điện mặt trời tự sản tự tiêu là gì.

Bán điện dư có giới hạn và giá theo cơ chế riêng

Quy định hiện hành cho phép bán phần điện dư với tỷ lệ tối đa và cách xác định giá riêng, không cố định như FIT. Tỷ lệ, công thức và thủ tục có trong bài bán điện dư đã nêu ở trên và bài tóm tắt Nghị định 58 và 243. METASOLAR không tự đưa con số giá bán điện dư ở đây vì mức cụ thể được công bố và thay đổi theo từng năm.

Nhiều hệ chọn không phát lên lưới

Hệ hòa lưới có thể cài chế độ bám tải, chống phát ngược để chỉ phát đúng phần nhà đang dùng. Cách này phù hợp khi không có nhu cầu bán điện dư. Xem bài chống phát ngược lên lưới là gì.

Chọn công suất theo điện dùng ban ngày

Hộ gia đình tính giá điện bậc thang, phần tiêu thụ ở bậc cao là phần đắt nhất và cũng là phần điện mặt trời giúp cắt giảm rõ nhất. Xem cách tính tại bài giá điện bậc thang 2026. Theo bảng giá METASOLAR 2026, hóa đơn 4–5 triệu mỗi tháng hợp với hòa lưới 5,2 kWp giá 52,1 triệu, tiết kiệm khoảng 2,15 triệu mỗi tháng, hoàn vốn khoảng 2,0 năm, tính trên phần điện tự dùng.

Dùng điện tối nhiều thì cân nhắc pin lưu trữ

Nếu nhà vắng ban ngày và dùng điện chủ yếu buổi tối, phát dư ban ngày để bán không hiệu quả bằng lưu lại dùng. Hòa lưới tiết kiệm thực tế 30–60% hóa đơn, hybrid 50–80%. So sánh hai hướng trong bài hòa lưới hay hybrid.

Không tính hoàn vốn dựa trên tiền bán điện

Khi so báo giá, nếu đơn vị nào đưa tiền bán điện dư làm phần lớn lợi ích, hãy yêu cầu tính lại chỉ với phần điện tự dùng. Con số hoàn vốn đó mới là con số an toàn.

Gửi hóa đơn điện để METASOLAR tính cấu hình theo phần điện bạn thực sự tự dùng, không dựa vào giá bán điện. Nhận báo giá điện mặt trời theo hóa đơn, xem các gói tại trang điện mặt trời hộ gia đình hoặc gọi 0888 068 666.