Trả lời nhanh
Trước khi kết luận hệ yếu, hãy tính số kỳ vọng: ở miền Nam, mỗi kWp làm ra khoảng 4 kWh mỗi ngày nắng tốt, khoảng 120 kWh mỗi tháng. Hệ 5,2 kWp nắng đẹp nên cho khoảng 20–21 kWh/ngày. Ngày mưa, âm u thấp hơn nhiều là bình thường. Chỉ nên lo khi nhiều ngày nắng đẹp liên tiếp mà sản lượng thấp hơn khoảng 30% so với những ngày nắng tương tự trước đó. Nguyên nhân chia ba nhóm: thời tiết và môi trường (mây, bụi, bóng che, nhiệt độ), thiết kế và cài đặt (hướng mái, inverter nhỏ hơn giàn pin, giới hạn phát ngược), và sự cố (một chuỗi tấm pin ngừng, inverter lỗi).
Tính sản lượng kỳ vọng cho hệ nhà bạn
Công thức nhanh: sản lượng ngày nắng tốt ≈ công suất hệ (kWp) × 4. Nhân 30 để có số tháng. Công suất hệ ghi trong hợp đồng hoặc bằng số tấm nhân công suất mỗi tấm; ví dụ 8 tấm AIKO 650W là 5,2 kWp. Bảng tham khảo cho các cấu hình phổ biến:
| Công suất hệ | Ngày nắng tốt | Tháng nắng tốt | Ngày âm u, mưa |
|---|---|---|---|
| 3,9 kWp | ~15–16 kWh | ~468 kWh | Thấp hơn nhiều, dao động |
| 5,2 kWp | ~20–21 kWh | ~624 kWh | Thấp hơn nhiều, dao động |
| 6,5 kWp | ~26 kWh | ~780 kWh | Thấp hơn nhiều, dao động |
| 7,8 kWp | ~31 kWh | ~936 kWh | Thấp hơn nhiều, dao động |
| 11,7 kWp | ~47 kWh | ~1.404 kWh | Thấp hơn nhiều, dao động |
Mốc 4 kWh/kWp/ngày là số trung bình cho miền Nam nắng tốt, không phải cam kết cho từng ngày. Vùng nắng, hướng mái, mùa trong năm làm số thật lệch lên xuống. Cách ra con số này giải thích kỹ ở bài 1 kWp tạo ra bao nhiêu kWh.
Đọc số trên app sao cho không kết luận nhầm
So ngày nắng với ngày nắng
Chọn vài ngày trời trong, ít mây để so với số kỳ vọng. Một ngày có mưa buổi chiều đã đủ kéo sản lượng xuống rõ, không nói lên gì về tình trạng hệ.
So theo tuần hoặc tháng, không so một ngày
Lấy trung bình 7 ngày để khử ảnh hưởng mây bay qua. Sản lượng tháng thì so với cùng tháng năm trước.
Nhớ mùa mưa thấp hơn mùa khô
Miền Nam mùa mưa có nhiều ngày âm u, tổng tháng thấp hơn mùa khô là chuyện thường — xem điện mặt trời mùa mưa, trời âm u.
Nhìn cả công suất tức thời lúc trưa
Trưa nắng đẹp, công suất tức thời của hệ thường đạt một phần lớn công suất đặt, chưa tới đủ 100% vì nhiệt độ và tổn hao. Nếu trưa nắng gắt mà công suất chỉ còn khoảng một nửa so với những ngày trước, gần như chắc có vấn đề cần kiểm.
Nguyên nhân do thời tiết và môi trường
Mây, mưa, khói bụi mù
Ánh nắng yếu thì tấm pin phát yếu, không có cách nào bù. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất khi sản lượng thấp đồng loạt vài ngày rồi tự hồi phục khi trời nắng lại.
Bụi, phân chim, lá cây bám mặt kính
Lớp bụi mịn làm sản lượng giảm từ từ qua nhiều tuần. Phân chim đọng một chỗ gây giảm mạnh hơn vì che hẳn vài ô pin. Dấu hiệu nhận biết: sau cơn mưa lớn sản lượng nhích lên. Cách làm sạch an toàn xem vệ sinh tấm pin đúng cách.
Bóng che mới xuất hiện
Cây lớn, nhà bên xây thêm tầng, bồn nước, dây ăng-ten. Bóng che thường rơi vào cùng một khung giờ mỗi ngày nắng, nên công suất tụt đúng giờ đó — xem mái bị che bóng.
Trời quá nóng
Tấm pin nóng lên thì hiệu suất giảm, nên trưa nắng gắt nhất chưa chắc là lúc phát cao nhất. Mức giảm phụ thuộc thông số nhiệt của từng dòng tấm — xem trời nóng tấm pin có giảm công suất.
Nguyên nhân do thiết kế và cài đặt
Hướng và góc nghiêng mái
Mái quay về phía Bắc hoặc chia hai mặt Đông Tây cho sản lượng ngày thấp hơn mái quay về hướng Nam, đổi lại đường công suất trải rộng hơn trong ngày. Nếu hệ lắp theo mái sẵn có, số kỳ vọng của bạn nên thấp hơn bảng một chút — xem điện mặt trời nên lắp hướng nào.
Inverter nhỏ hơn giàn pin, cắt đỉnh buổi trưa
Nhiều hệ thiết kế công suất tấm pin lớn hơn inverter khoảng 1,1–1,3 lần để tận dụng buổi sáng và chiều. Trưa nắng đẹp, công suất đi ngang đúng bằng công suất định mức inverter. Đây là thiết kế chủ đích, phần bị cắt nhỏ so với phần được thêm ở hai đầu ngày.
Giới hạn phát ngược lên lưới đang hoạt động
Hệ bật chống phát ngược sẽ tự hạ công suất khi nhà dùng ít điện. App ghi nhận sản lượng thấp, nhất là ngày nghỉ nhà vắng, dù tấm pin hoàn toàn bình thường. Dấu hiệu: đỉnh bị cắt phẳng ở mức thay đổi theo tải — xem chống phát ngược lên lưới là gì.
Nguyên nhân do sự cố cần kỹ thuật
Một chuỗi tấm pin ngừng phát
Hệ có hai đầu vào PV mà một đầu vào bằng 0 thì sản lượng tụt khoảng một nửa nhưng inverter vẫn sáng, vẫn có điện, rất dễ bị bỏ qua. Nguyên nhân thường là đầu nối lỏng hoặc cháy, cầu chì DC đứt, dây bị chuột cắn. Việc kiểm tra từng chuỗi là việc của kỹ thuật viên.
Inverter dừng vì lỗi rồi không tự chạy lại
Aptomat nhảy sau giông, lỗi cách điện kéo dài, lỗi quá nhiệt lặp lại khiến hệ ngừng nhiều giờ mỗi ngày. Sản lượng ngày thấp mà biểu đồ có những đoạn rơi về 0 giữa ban ngày là dấu hiệu rõ — xem lỗi inverter điện mặt trời thường gặp.
Suy hao tự nhiên của tấm pin chỉ vài phần mười phần trăm mỗi năm, không làm sản lượng tụt rõ sau một hai năm. Đừng đổ cho suy hao trước khi loại trừ các nguyên nhân trên.
Bảng chẩn đoán nhanh theo kiểu sản lượng thấp
| Kiểu sản lượng thấp | Nguyên nhân hay gặp | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Thấp đồng loạt vài ngày, trời nhiều mây | Thời tiết | Theo dõi, không cần xử lý |
| Giảm từ từ qua nhiều tuần nắng | Bụi bẩn, phân chim | Vệ sinh tấm pin |
| Tụt cùng một giờ mỗi ngày nắng | Bóng che | Khảo sát nguồn bóng che |
| Đỉnh trưa phẳng, mức phẳng cố định | Inverter nhỏ hơn giàn pin | Bình thường theo thiết kế |
| Đỉnh trưa phẳng, mức phẳng đổi theo tải | Giới hạn phát ngược | Dời tải vào giờ nắng hoặc thêm pin |
| Tụt khoảng một nửa đột ngột, kéo dài | Một chuỗi tấm pin ngừng | Gọi kỹ thuật |
| Biểu đồ rơi về 0 giữa ban ngày | Inverter lỗi, aptomat nhảy | Ghi mã lỗi, gọi kỹ thuật |
Nếu sản lượng bình thường mà hóa đơn vẫn giảm ít, vấn đề nằm ở cách dùng điện chứ không ở hệ — xem lắp điện mặt trời rồi tiền điện vẫn cao.
Muốn kỹ thuật đọc sản lượng giúp?
Chụp màn hình sản lượng 7 ngày gần nhất và biểu đồ công suất một ngày nắng, gửi qua hotline 0888 068 666. Kỹ thuật METASOLAR sẽ đối chiếu với công suất hệ để biết thấp do thời tiết, cài đặt hay sự cố. Chưa lắp và muốn biết hệ bao nhiêu kWp đủ cho nhà mình, xem quy trình lắp đặt điện mặt trời hoặc nhận báo giá theo hóa đơn.
Tìm hiểu thêm về lắp điện mặt trời hộ gia đình trọn gói từ A-Z.
Câu hỏi thường gặp
Hệ 5kWp một ngày phải ra bao nhiêu kWh mới bình thường?
Ở miền Nam, ngày nắng tốt khoảng 20 kWh. Ngày có mây hoặc mưa buổi chiều thấp hơn nhiều vẫn bình thường. Nên so trung bình cả tuần thay vì một ngày lẻ.
Sản lượng mùa mưa thấp có phải tấm pin kém chất lượng?
Không. Mùa mưa ít giờ nắng nên mọi hệ đều phát ít hơn. Hãy so với cùng tháng năm trước hoặc với các ngày nắng trong cùng tháng.
Vì sao trưa nắng nhất công suất lại đi ngang không tăng?
Thường do inverter được thiết kế nhỏ hơn giàn pin nên cắt đỉnh ở công suất định mức, hoặc do đang bật giới hạn phát ngược khi nhà dùng ít điện. Cả hai đều không phải hỏng tấm pin.
Vệ sinh tấm pin xong sản lượng tăng bao nhiêu?
Tùy mức bẩn trước đó. Tấm chỉ bám bụi nhẹ thì thay đổi nhỏ, tấm bám phân chim hoặc bụi dày lâu ngày thì thấy rõ hơn. So sản lượng vài ngày nắng trước và sau khi vệ sinh để biết.
Sản lượng thấp bao lâu thì nên gọi kỹ thuật?
Khi nhiều ngày nắng đẹp liên tiếp sản lượng thấp hơn khoảng 30% so với những ngày nắng tương tự trước đó, hoặc app thấy một đầu vào PV bằng 0 giữa trưa, nên gọi ngay.
Cần tư vấn cụ thể cho nhà bạn? Gọi 0888 068 666 hoặc xem bảng giá — METASOLAR báo giá chính xác trong 5 phút.