Trả lời nhanh
Một tấm pin áp mái cỡ lớn (khoảng 550–650W) có điện áp hở mạch Voc thường vào khoảng vài chục volt, phổ biến quanh 40–55 V tùy model và số cell trên tấm. Điện áp khi đang phát công suất tối đa (Vmp) thấp hơn Voc vài volt. Con số chính xác in trên nhãn phía sau tấm và trong datasheet, mỗi model mỗi khác, nên luôn đọc nhãn thay vì đoán theo công suất. Điều quan trọng hơn: trong hệ điện mặt trời, tấm được nối tiếp thành chuỗi, điện áp cộng dồn lên vài trăm volt DC. Đó là mức nguy hiểm, và tấm pin không thể cắm thẳng vào quạt, tủ lạnh hay ổ điện 220V vì điện ra là một chiều, không ổn định, phải qua inverter.
Đọc nhãn thông số phía sau tấm pin
Nhãn dán mặt sau hoặc cạnh khung thường có các dòng dưới đây, đo ở điều kiện chuẩn STC (bức xạ 1.000 W/m², nhiệt độ cell 25°C):
Pmax: công suất đỉnh (Wp)
Con số in trên báo giá, ví dụ 650W. Pmax xấp xỉ bằng Vmp nhân Imp. Muốn hiểu vì sao hệ 5,2 kWp không phát đủ 5,2 kW ngoài trời, xem bài kWp là gì, phân biệt kWp và kW.
Vmp và Imp: điện áp và dòng tại điểm công suất cực đại
Đây là cặp số khi tấm đang làm việc tốt nhất. Inverter liên tục dò điểm này (chức năng MPPT) để lấy nhiều điện nhất.
Voc: điện áp hở mạch
Điện áp giữa hai cực khi không nối tải. Voc luôn cao hơn Vmp và là con số dùng để kiểm tra chuỗi có vượt điện áp đầu vào tối đa của inverter hay không.
Isc: dòng ngắn mạch
Dòng lớn nhất tấm có thể cho ra. Dùng để chọn tiết diện dây, cầu chì và kiểm tra giới hạn dòng đầu vào inverter.
Hệ số nhiệt độ
Thường ghi riêng cho Pmax, Voc và Isc, đơn vị %/°C. Hệ số của Voc là số âm: trời càng lạnh Voc càng tăng, trời nóng Voc giảm.
NOCT hoặc NMOT
Nhiệt độ cell dự kiến ở điều kiện vận hành gần thực tế hơn STC (bức xạ thấp hơn, có gió nhẹ). Con số này thường vào khoảng 40–45°C, cho thấy ngoài trời cell nóng hơn nhiều so với mốc 25°C của STC.
Ví dụ đọc nhãn một tấm giả định
| Thông số | Giá trị giả định | Ý nghĩa thực tế |
|---|---|---|
| Pmax | 600 Wp | Công suất ở điều kiện chuẩn |
| Vmp | 40 V | Điện áp khi đang phát tối đa |
| Imp | 15 A | 40 V × 15 A = 600 W |
| Voc | 48 V | Dùng tính điện áp chuỗi lớn nhất |
| Isc | 16 A | Dùng chọn dây, cầu chì |
| Hệ số nhiệt Voc | -0,26 %/°C | Lạnh hơn 25°C thì Voc tăng |
Đây là số giả định để minh hoạ cách đọc, không phải thông số của một model cụ thể. Tấm thật phải xem nhãn và datasheet của đúng model.
Từ bảng này bạn thấy dòng điện của tấm cỡ lớn khá cao, vài chục ampe khi ghép song song. Đây là lý do dây DC phải đúng loại và đúng tiết diện, xem thêm bài dây cáp DC điện mặt trời chọn loại nào.
Nối nhiều tấm thành chuỗi: điện áp DC lên tới vài trăm volt
Inverter hòa lưới và hybrid làm việc hiệu quả ở điện áp DC cao, nên tấm pin được nối tiếp thành chuỗi (string). Khi nối tiếp, điện áp cộng lại còn dòng giữ nguyên. Với tấm giả định ở trên:
| Số tấm nối tiếp | Vmp chuỗi | Voc chuỗi (25°C) |
|---|---|---|
| 6 tấm | 240 V | 288 V |
| 8 tấm | 320 V | 384 V |
| 12 tấm | 480 V | 576 V |
Vài trăm volt DC đủ gây giật nguy hiểm. Điện DC còn có đặc điểm khi rút đầu nối lúc đang có dòng dễ phát sinh hồ quang kéo dài, không tự tắt như điện AC. Và tấm pin không có công tắc: chỉ cần có ánh sáng là có điện áp, kể cả khi inverter đã tắt. Vì vậy mọi thao tác đo điện áp chuỗi, tháo đầu MC4, mở tủ DC là việc của kỹ thuật viên có dụng cụ và đồ bảo hộ. Nguyên lý nối tiếp, song song và giới hạn điện áp inverter khi trời lạnh được giải thích trong bài cách đấu tấm pin nối tiếp, song song.
Vì sao không cắm tấm pin thẳng vào thiết bị 220V
Điện một chiều, không phải điện lưới
Ổ cắm trong nhà là điện AC 220V, tần số 50 Hz. Tấm pin cho điện DC. Thiết bị có động cơ như quạt, máy bơm, tủ lạnh được thiết kế cho AC, cấp DC vào có thể không chạy hoặc hỏng.
Điện áp thay đổi liên tục theo nắng
Mây bay qua, điện áp và dòng tụt ngay. Thiết bị nhận nguồn chập chờn dễ hỏng mạch điều khiển.
Không có bảo vệ
Không có cầu chì DC, không có chống sét, không có giám sát cách điện. Dây tự đấu bị hở hoặc chạm vỏ kim loại là rủi ro giật và cháy.
Cách đúng: qua inverter
Inverter đổi DC thành AC đúng điện áp, tần số, có sẵn các bảo vệ và tự ngắt khi lưới mất điện. Nếu bạn muốn có điện cả khi cúp, cần inverter hybrid kèm pin lưu trữ. Vai trò của thiết bị này xem bài inverter điện mặt trời là gì.
Tấm pin nhỏ 12V, 24V khác gì tấm áp mái
Trên thị trường có các tấm công suất nhỏ (vài chục đến khoảng 100–200W) ghi 12V hoặc 18V, dùng với bộ điều khiển sạc và ắc quy cho đèn, camera, thuyền, nhà rẫy. Con số 12V là điện áp danh nghĩa của hệ ắc quy mà tấm được thiết kế để sạc, còn Voc thật của tấm vẫn cao hơn, thường khoảng 20 V. Tấm áp mái cỡ lớn không có khái niệm 12V hay 24V; nó được thiết kế để nối chuỗi vào inverter. Đừng mua tấm áp mái về đấu trực tiếp với ắc quy 12V: điện áp không khớp, dòng lớn, thiếu bộ điều khiển sạc là nguy cơ hỏng ắc quy và cháy dây. Nếu bạn cần hệ độc lập không nối lưới, đọc trước bài điện mặt trời độc lập off-grid là gì.
Cần tính số tấm và chuỗi cho mái nhà bạn?
Số tấm mỗi chuỗi phụ thuộc Voc của model tấm, dải MPPT và điện áp tối đa của inverter, nên phải tính theo đúng thiết bị. Gửi hóa đơn điện và ảnh mái để nhận báo giá kèm cấu hình chuỗi, hoặc xem thiết bị tại trang thiết bị điện mặt trời. Nếu bạn lắp cho nhà ở, xem gói tại điện mặt trời hộ gia đình. Hotline 0888 068 666.
Đọc thêm: bảng thông số tấm pin 620W 650W 710W các hãng: đối chiếu báo giá với datasheet.
Câu hỏi thường gặp
Tấm pin 650W có điện áp bao nhiêu?
Không có con số chung cho mọi tấm 650W. Mỗi model có Voc và Vmp riêng, thường nằm trong khoảng vài chục volt. Xem nhãn mặt sau tấm hoặc datasheet đúng model.
Ban đêm tấm pin còn điện áp không?
Trong bóng tối hoàn toàn điện áp gần như bằng không. Nhưng ánh sáng yếu lúc sáng sớm, chiều tối hoặc đèn đường đã đủ tạo điện áp gần mức hở mạch, nên không được coi tấm là an toàn chỉ vì trời không nắng.
Dùng đồng hồ vạn năng đo tấm pin tại nhà có được không?
Với một tấm rời, người có kiến thức điện có thể đo Voc. Với chuỗi tấm đã lắp trên mái, điện áp lên vài trăm volt DC, việc đo phải do kỹ thuật viên có đồng hồ đúng cấp điện áp và đồ bảo hộ thực hiện.
Vì sao Voc trên nhãn cao hơn điện áp đo được lúc trưa?
Nhãn đo ở 25°C. Giữa trưa cell nóng hơn nhiều, Voc giảm theo hệ số nhiệt. Ngoài ra khi hệ đang phát, inverter giữ chuỗi ở gần Vmp chứ không phải Voc.
Tấm pin có tự sinh điện áp nguy hiểm khi hệ đang tắt không?
Có. Tắt inverter chỉ ngừng chuyển đổi, còn dây từ tấm pin tới inverter vẫn có điện áp khi có ánh sáng. Đây là lý do không tự tháo đầu nối hay mở tủ DC.
Cần tư vấn cụ thể cho nhà bạn? Gọi 0888 068 666 hoặc xem bảng giá — METASOLAR báo giá chính xác trong 5 phút.