Số giờ nắng đỉnh là gì? Cách tự kiểm tra sản lượng điện mặt trời có tính đúng không

Số giờ nắng đỉnh (Peak Sun Hours, PSH) là số giờ quy đổi mà ánh nắng đạt cường độ chuẩn 1.000 W/m² trong một ngày. Nó khác với số giờ trời có nắng: một ngày nắng 10 tiếng có thể chỉ tương đương khoảng 5 giờ nắng đỉnh. Muốn tự kiểm tra sản lượng, bạn nhân công suất hệ điện mặt trời (kWp) với giờ nắng đỉnh và hệ số hiệu suất khoảng 0,8 (tham khảo). Ví dụ 5,2 kWp ở miền Nam ra khoảng 20,8 kWh mỗi ngày.

Kỹ sư đưa bạn bản tính: hệ 5,2 kWp, sản lượng khoảng 620 kWh mỗi tháng. Con số nghe hợp lý, nhưng bạn muốn tự dò lại trước khi ký, và không muốn chỉ tin một phía. Đây là lúc giờ nắng đỉnh có ích.

Nắng từ 6 giờ tới 18 giờ không có nghĩa là 12 giờ phát điện đủ công suất

Buổi sáng sớm và chiều muộn ánh nắng yếu, giữa trưa mạnh nhất. Cường độ bức xạ thay đổi liên tục theo giờ, người ta gom lại: lấy tổng năng lượng nắng trong ngày (kWh trên mỗi m²) chia cho cường độ chuẩn 1 kW/m². Kết quả là số giờ nắng đỉnh.

Ví dụ: ngày nhận 5 kWh/m² thì bằng 5 giờ nắng đỉnh

Không quan trọng nắng kéo dài 8 hay 12 tiếng. Nếu tổng bức xạ cả ngày là 5 kWh/m², bạn có 5 giờ nắng đỉnh. Chính con số này mới dùng để tính điện, đó cũng là lý do nhiều người thấy "nắng cả ngày" mà sản lượng vẫn thấp hơn kỳ vọng.

Bức xạ mặt trời Việt Nam tăng dần từ Bắc vào Nam. Các nguồn khác nhau ra số hơi khác nhau, bảng dưới là mức quy ước tham khảo.

Cột sản lượng lấy theo dữ liệu tham khảo từ Global Solar Atlas, cột giờ nắng đỉnh suy từ đó qua hệ số hiệu suất 0,8. Miền Trung nằm giữa hai mức và phụ thuộc từng khu vực.

Mùa mưa và mùa khô cho ra sản lượng khác nhau

Sản lượng theo tháng dao động: tháng nắng tốt nhiều điện hơn, tháng mưa kéo dài giảm rõ. Con số 120 kWh mỗi kWp mỗi tháng là mức trung bình cả năm, không phải mức của từng tháng.

Bức xạ mặt trời mạnh nhất không trùng với lúc nhà bạn dùng điện

Nắng đỉnh rơi vào khoảng giữa trưa, còn nhiều nhà dùng điện nhiều nhất chiều tối. Đây là lý do có nhà chọn thêm pin lưu trữ, xem cấu hình ở hệ điện mặt trời lưu trữ hybrid.

Bước 1: lấy công suất hệ theo kWp

Công suất hệ bằng số tấm nhân công suất từng tấm. Ví dụ 8 tấm 650 W bằng 5.200 W, tức 5,2 kWp.

Bước 2: nhân với giờ nắng đỉnh của khu vực

Với miền Nam lấy khoảng 5 giờ: 5,2 kWp nhân 5 giờ bằng 26 kWh. Đây là điện tính "trên lý thuyết", chưa trừ hao hụt.

Bước 3: nhân hệ số hiệu suất hệ thống khoảng 0,75–0,85

Hao hụt đến từ nhiệt độ tấm pin, bụi, dây dẫn, biến tần. Lấy hệ số 0,8 ta có 26 nhân 0,8 bằng 20,8 kWh mỗi ngày, nhân 30 ngày ra khoảng 624 kWh mỗi tháng. Kết quả này khớp với ước tính 600–630 kWh mỗi tháng của hệ 5,2 kWp mà METASOLAR đưa ra ở miền Nam.

Ví dụ miền Bắc: cùng hệ 5,2 kWp nhưng ít hơn

Với 3,2–3,8 kWh mỗi kWp mỗi ngày, hệ này cho khoảng 16,6–19,8 kWh mỗi ngày, tương đương khoảng 500–590 kWh mỗi tháng (ví dụ minh hoạ, tham khảo).

Trước khi tính hệ, giảm phần điện đang lãng phí cũng giúp bản tính sát hơn: xem cách giảm tiền điện mùa nóng và máy lạnh inverter có tiết kiệm điện không.

Ví dụ minh hoạ: một nhà dùng 850 kWh một tháng, hóa đơn khoảng 2.918.500 đồng. Số này đã VAT 8%, theo biểu giá 5 bậc, còn hóa đơn thực tế theo biểu giá EVN áp dụng từng thời điểm. Nếu điện mặt trời thay thế khoảng 620 kWh, phần còn lại khoảng 230 kWh, tiền điện xuống còn khoảng 568.000 đồng, tức giảm chừng 2,35 triệu đồng. Thực tế phụ thuộc phần điện bạn dùng đúng lúc có nắng.

Nắm cách tính bậc để tự đối chiếu, xem tính tiền điện theo bậc thang, có ví dụ. Bạn cũng cần hiểu vì sao hóa đơn hay vọt lên: tiền điện tăng đột biến do đâu. Tham khảo cấu hình tương ứng ở giá hệ điện mặt trời 5kWp, hoặc bảng giá chung tại bảng giá trọn gói.

Bóng che từ cây, tường, bồn nước

Bóng che là lỗi phổ biến nhất làm sản lượng thấp hơn tính toán. Việc khảo sát mái tại chỗ giúp phát hiện sớm hướng mái, góc nghiêng và vật cản.

Bụi bẩn và nhiệt độ

Bụi bám và nhiệt độ cao làm hiệu suất giảm nhẹ. Bảo trì đều đặn giúp hệ số hiệu suất không tụt, xem bảo hành và bảo trì điện mặt trời gồm những gì.

Suy hao tấm pin theo năm

Mỗi năm tấm pin giảm khoảng 0,5–0,7%, sản lượng năm thứ 10 thấp hơn năm đầu một chút. Bản tính nghiêm túc nên nói rõ điều này.

Cách đối chiếu bằng số liệu thật sau khi lắp

Sau khi vận hành, bạn đối chiếu sản lượng thật với bản tính qua ứng dụng giám sát, xem app theo dõi điện mặt trời: đọc số nào để biết hệ ổn. Nếu chênh nhiều, hãy làm theo quy trình bảo hành khi điện mặt trời gặp sự cố.

Bạn cầm bản tính lên và hỏi ba điều. Giờ nắng đỉnh họ dùng là bao nhiêu và lấy từ nguồn nào. Hệ số hiệu suất là bao nhiêu. Họ có trừ suy hao theo năm không. Nếu họ lấy hệ số 1,0, tức không hao hụt gì, sản lượng đang bị thổi phồng. Thêm các câu hỏi cần nhớ khác nằm trong kinh nghiệm lắp điện mặt trời: 9 điều nên biết, và các bước hồ sơ ở thủ tục lắp điện mặt trời.

Muốn được tính giúp cho nhà bạn theo đúng khu vực và mái? Gửi hóa đơn điện cho METASOLAR qua hotline 0888 068 666 hoặc Zalo, báo giá trong 5 phút. Bạn có thể xem trước cấu hình tương ứng tại trang giá điện mặt trời 5kWp.