Cách đọc công tơ 2 chiều sau khi lắp điện mặt trời

Công tơ 2 chiều (công tơ điện tử đo 2 chiều) ghi riêng biệt 2 chỉ số: điện năng mua từ lưới (chiều thuận — khi hệ điện mặt trời phát không đủ, nhà vẫn cần lấy thêm từ lưới) và điện năng bán/phát dư lên lưới (chiều ngược — khi hệ phát nhiều hơn nhu cầu dùng, phần dư đẩy lên lưới). Hóa đơn điện hằng tháng của bạn sẽ dựa trên chênh lệch giữa 2 chỉ số này, chứ không phải chỉ đọc một con số tổng như công tơ 1 chiều thông thường.

Công tơ 2 chiều thường hiển thị luân phiên 2 chỉ số qua màn hình LCD (hoặc có 2 dòng riêng) — chỉ số nhập (import) là điện mua từ lưới, chỉ số xuất (export) là điện bán lên lưới. Một số công tơ ký hiệu bằng mũi tên hoặc chữ viết tắt khác nhau tùy nhà sản xuất — nên hỏi đơn vị điện lực hoặc đội thi công để biết chính xác ký hiệu trên công tơ nhà bạn.

*Số giả định để minh hoạ cách đọc.

Hóa đơn tiền điện tháng này tính trên 250 kWh mua từ lưới theo biểu giá như bình thường. 150 kWh phát lên lưới là phần hệ làm ra mà nhà không dùng kịp — phần này chỉ được thanh toán khi đã đăng ký bán điện dư, xem bán điện dư cho EVN.

Công tơ không biết điện mặt trời bạn đã tự dùng trong nhà, nên phải ghép với app:

Bước 1 — lấy tổng sản lượng trên app

Ví dụ app báo hệ phát 600 kWh trong tháng.

Bước 2 — trừ phần phát lên lưới

600 − 150 (chỉ số xuất) = 450 kWh tự dùng. Đây là phần tiền điện bạn đã không phải mua.

Bước 3 — cộng phần mua từ lưới

450 + 250 (chỉ số nhập) = 700 kWh là tổng điện cả nhà dùng trong tháng.

Tỷ lệ tự dùng 450/600 = 75%. Tỷ lệ này thấp nhiều tháng liền nghĩa là nhà dùng điện ban ngày ít so với công suất hệ — cân nhắc dời việc dùng điện sang giờ nắng hoặc xem có nên bổ sung pin lưu trữ.

Chỉ số xuất không tăng dù app báo phát dư

Có thể công tơ chưa được cài đặt đo 2 chiều hoặc đấu nối có vấn đề — liên hệ điện lực và đơn vị thi công.

Chỉ số nhập tăng vọt dù trời nắng

Hệ có thể đang ngắt: kiểm tra app xem inverter có báo lỗi không.

Màn hình công tơ báo lỗi hoặc tắt

Không tự mở hộp công tơ — đây là thiết bị của điện lực, báo điện lực xử lý.

Ghi 5 cột vào cùng một ngày mỗi tháng: ngày ghi · chỉ số nhập · chỉ số xuất · sản lượng trên app · điện tự dùng (app trừ phần xuất). Sau 3–4 tháng, bạn có đường xu hướng để so cùng kỳ năm sau — sản lượng thấp bất thường so với cùng tháng năm trước là tín hiệu nên kiểm tra hệ, còn thấp hơn vào mùa mưa là bình thường.

Hóa đơn điện sẽ tính tiền theo chỉ số mua từ lưới trừ hao (tính theo biểu giá bậc thang thông thường), còn phần điện bán dư sẽ được thanh toán riêng theo giá EVN mua điện dư, xem chi tiết tại bán điện dư cho EVN theo Nghị định 243. Nên đối chiếu định kỳ để chắc chắn hệ hoạt động đúng như thiết kế, kết hợp theo dõi thêm qua app giám sát điện mặt trời.

Vì sao app giám sát và công tơ không khớp

App đo sản lượng tấm pin làm ra, công tơ đo phần điện đi qua điểm đấu nối. Phần điện bạn dùng ngay tại nhà không đi qua công tơ nên không xuất hiện ở chỉ số bán. Hai con số vốn dĩ khác nhau, không phải lỗi thiết bị.

Chỉ số bán thấp hơn kỳ vọng

Thường là dấu hiệu tốt: nghĩa là điện làm ra được dùng hết tại chỗ thay vì đẩy lên lưới. Với hệ hòa lưới bám tải, tự dùng luôn có giá trị cao hơn bán dư vì giá điện mua vào cao hơn giá EVN mua lại.

Khi nào cần báo điện lực kiểm tra

Chỉ số mua tăng bất thường dù hệ vẫn chạy tốt, hoặc chỉ số bán đứng yên nhiều ngày liền trong khi app vẫn ghi nhận phát dư — nên báo điện lực kiểm tra công tơ.

Xem thêm bán điện dư theo Nghị định 243 hoặc cách đọc app giám sát.

Chưa lắp và muốn biết hệ nào phù hợp? Xem giải pháp hộ gia đình hoặc bảng giá theo công suất.

Đọc thêm: 1 số điện bằng bao nhiêu kWh và cách tính tiền điện?.